Cách Cắt Móng Cho Mèo

Phần lớn mèo chẳng muốn ai đụng vào bàn chân mình, và nhiều người nuôi cứ trì hoãn việc cắt móng cho mèo vì lần thử đầu tiên đã biến thành một trận vật lộn. Mọi chuyện không nhất thiết phải như vậy. Khi mèo đã quen, cắt móng chỉ mất khoảng một phút, và để đến được đó, điều quan trọng nhất là làm thật từ từ: mỗi lần một hai móng, thưởng một món ăn vặt sau mỗi móng, và không bao giờ cắt quá phần đầu nhọn.

Tóm lại ngắn gọn:

• Cắt móng hai đến bốn tuần một lần nếu mèo sống trong nhà, hoặc bất cứ khi nào bạn nghe tiếng móng gõ lách cách trên sàn hay thấy móng mắc vào vải.
• Dùng kìm cắt móng chuyên cho mèo. Một chiếc kìm nhỏ dạng kéo như Pet Republique hợp với hầu hết các bé mèo.
• Chỉ cắt phần đầu nhọn trong suốt, cách xa phần tủy móng màu hồng.
• Làm từ từ. Trước hết hãy tập cho mèo quen với việc bị cầm chân, và dừng lại sau một hai móng nếu bé bắt đầu phản đối.
• Để sẵn bột cầm máu bên cạnh phòng khi bạn lỡ cắt quá sâu.

Bao Lâu Nên Cắt Móng Cho Mèo Một Lần

Không có một lịch cố định chung cho mọi bé, vì điều đó tùy vào từng chú mèo. Các bác sĩ thú y và trại cứu hộ ở Mỹ phần lớn khuyên cắt định kỳ. Humane World for Animals khuyên cắt hai đến ba tuần một lần, hướng dẫn của Fear Free là 10 ngày đến hai tuần một lần, còn VCA Animal Hospitals là hai đến bốn tuần một lần đối với mèo nuôi trong nhà.

Các tổ chức từ thiện về mèo ở Anh thì nhẹ tay hơn. International Cat Care chỉ ra rằng mèo cần móng sắc để leo trèo, chơi đùa và tự vệ, và phần lớn mèo tự giữ móng gọn gàng bằng cách cào, nên tổ chức này không khuyên cắt móng định kỳ cho những bé tự lo được. Cả hai quan điểm đều đồng ý về những bé cần giúp đỡ nhất:

• Mèo nuôi trong nhà, vì chúng cào và leo trèo ít hơn những bé được ra ngoài.
• Mèo lớn tuổi, vì chúng cào ít hơn nên móng mọc dày và dài.
• Mèo con, vì móng sắc như kim và mọc nhanh, và đây cũng là lứa tuổi dễ tập cho quen với việc cắt móng nhất.
• Mèo nhiều ngón, vì móng ở những ngón thừa có thể không bao giờ chạm tới bề mặt cào.

Mèo được ra ngoài trời thường tự mài mòn móng và cần móng để leo trèo, nên chỉ cắt khi móng đã mọc quá dài. Dù mèo nhà bạn thuộc kiểu nào, hãy kiểm tra móng của bé khoảng hai tuần một lần. Móng đã quá dài nếu bạn nghe tiếng móng gõ trên sàn cứng, nếu móng mắc vào thảm, chăn ga hay quần áo của bạn, hoặc nếu bạn thấy móng thò ra ngoài ngay cả khi bé đang thư giãn.

Những Gì Bạn Cần

• Kìm cắt móng cho mèo. Loại dạng kéo có một khấc nhỏ trên mỗi lưỡi là dễ điều khiển nhất với móng mèo vốn mỏng và cong. Loại kiểu máy chém (guillotine) và loại dạng kìm cũng dùng được, nhưng chủ yếu được thiết kế cho chó. Cats Protection khuyên không dùng bấm móng tay của người, vì có thể làm nứt móng mèo. Hãy thay kìm khi lưỡi bị cùn, vì lưỡi cùn sẽ bóp nát móng thay vì cắt đứt.
• Món ăn vặt mèo mê, tốt nhất là thứ gì mềm, thơm nồng mà bé chỉ được ăn vào lúc cắt móng. ASPCA gợi ý cá ngừ, cá hồi, gan gà hoặc phô mai.
• Bột cầm máu, hoặc đơn giản là bột ngô hay bột mì, để cầm máu nếu bạn lỡ cắt phạm vào tủy móng.
• Một chiếc khăn, nếu mèo hay giãy giụa.
• Ánh sáng tốt, để bạn nhìn rõ tủy móng.

Tìm Tủy Móng

Móng mèo có một phần lõi màu hồng gọi là tủy móng, chứa mạch máu và dây thần kinh. Cắt vào đó sẽ đau và chảy máu, và một chú mèo từng bị cắt vào tủy sẽ nhớ điều đó trong lần sau. Mục tiêu là chỉ cắt bỏ phần đầu nhọn, cong như móc câu nằm phía ngoài tủy.

Phần lớn móng mèo có màu trong hoặc trắng, nên dễ thấy tủy móng như một hình tam giác màu hồng bên trong móng. Giơ bàn chân lên trước ánh sáng là bạn sẽ thấy tủy kết thúc ở đâu. Với móng sẫm màu, bạn không thể thấy tủy, nên chỉ cắt phần chóp, chỗ móng bắt đầu cong xuống thành hình móc.

Vậy là bao nhiêu? Hướng dẫn của Fear Free gợi ý cắt khoảng 1,5 mm ở phần chóp, còn ASPCA khuyên đặt kìm vào khoảng giữa tủy móng và đầu móng, và lúc đầu chỉ cắt phần mũi nhọn. Nếu phân vân, hãy cắt ít hơn. Lần sau bạn luôn có thể cắt thêm một chút.

Cách Cắt Móng Cho Mèo Từng Bước

1. Chọn lúc mèo đang bình tĩnh. Một chú mèo lim dim sau bữa ăn dễ hơn nhiều so với một chú mèo đang muốn chơi. Ngồi ở chỗ thoải mái, đặt mèo trên đùi, quay lưng về phía bạn, hoặc đặt bé trên bàn hay trên sàn trước mặt bạn.
2. Cầm một bàn chân. Nhẹ nhàng cầm một chân trước trong tay. Nếu mèo rụt chân lại, hãy buông ra, cho bé một món ăn vặt và thử lại sau.
3. Đẩy móng ra. Ấn nhẹ vào đệm ngón chân từ bên dưới, ngón cái của bạn đặt phía trên ngón chân, ngay sau móng. Móng sẽ trượt ra.
4. Tìm tủy móng. Xác định phần màu hồng, và đặt kìm cách xa phần đó.
5. Cắt phần đầu móng. Cầm kìm sao cho lưỡi cắt từ trên xuống dưới, không cắt ngang từ bên này sang bên kia, vì như vậy có thể làm móng bị tưa. Lời khuyên của VCA là nếu không chắc, hãy cắt vài nhát nhỏ thay vì một nhát lớn.
6. Thưởng. Cho một món ăn vặt sau mỗi móng khi mèo đang học, và sau mỗi bàn chân khi bé đã quen.
7. Dừng lại khi mọi thứ còn suôn sẻ. Bạn không cần cắt hết 18 móng trong một lần. Nếu mèo bắt đầu ve vẩy đuôi, cụp tai hoặc rụt chân lại, hãy dừng lại hôm đó và làm nốt vào lúc khác.

Móng chân sau mọc chậm hơn móng chân trước và thường kém sắc hơn, và phần lớn mèo phản đối việc cắt móng chân sau nhiều hơn. Hãy bắt đầu với chân trước, và để chân sau sang một ngày khác nếu mèo đã chịu đựng đủ rồi.

Nếu Mèo Không Chịu Cho Cắt

Một chú mèo lần nào cắt móng cũng vùng vẫy thường cần học được rằng việc bị cầm chân chẳng có gì to tát, trước khi nhìn thấy cái kìm. ASPCA gợi ý dành ít nhất một tháng cho việc này:

• Bắt đầu bằng việc chạm. Khi mèo đang thư giãn, chạm vào bàn chân bé một giây rồi cho một món ăn vặt. Trong vài ngày, tăng dần lên đến cầm bàn chân ba giây, rồi ấn vào ngón chân cho móng thò ra. Mỗi buổi lặp lại vài lần là đủ.
• Làm quen với kìm. Để kìm gần chỗ yêu thích của mèo. Sau đó cầm kìm gần bàn chân bé, bóp kìm để bé nghe tiếng tách, rồi thưởng.
• Mỗi ngày cắt một móng. Hướng dẫn của Fear Free gợi ý mỗi ngày cắt một móng trong vài tuần đầu. Móng của mèo vẫn được giữ ngắn, và buổi nào cũng kết thúc trước khi bé nổi cáu.

Dùng khăn nếu cần. International Cat Care gợi ý quấn một chú mèo hay giãy giụa thật gọn trong khăn, chừa ra một chân, điều mà nhiều bé mèo thấy dễ chịu. Có thêm một người bế và vuốt ve mèo trong lúc bạn cắt cũng giúp mọi việc dễ dàng hơn nhiều.

Biết khi nào nên nhờ người có chuyên môn. Nếu mèo sợ hãi, cào cắn, hoặc sau vài tuần bạn vẫn không tiến triển gì, hãy nhờ bác sĩ thú y hoặc thợ cắt tỉa cho mèo. Nhiều phòng khám thú y cắt móng với một khoản phí nhỏ và sẽ chỉ bạn cách làm. Với những bé mèo quá lo âu, bác sĩ thú y có thể kê thuốc giúp bé bình tĩnh trước khi cắt móng.

Nếu Bạn Lỡ Cắt Vào Tủy Móng

Hầu như ai rồi cũng sẽ gặp chuyện này. Móng sẽ chảy máu, và mèo nhiều khả năng sẽ giật chân lại. Hãy bình tĩnh:

• Ấn bột cầm máu lên đầu móng. Nếu không có, Humane World for Animals gợi ý dùng bột ngô, hoặc chà đầu móng lên một bánh xà phòng khô.
• Giữ lực ấn nhẹ lên đầu móng khoảng một phút, cho đến khi máu ngừng chảy.
• Để các móng còn lại cho ngày khác, và cho mèo một món ăn vặt cùng chút không gian riêng.

Tủy móng bị cắt phạm thường ngừng chảy máu trong vòng vài phút. Nếu máu vẫn chảy, hoặc sau đó ngón chân trông sưng hay đau, hãy gọi bác sĩ thú y.

Móng Huyền, Mèo Lớn Tuổi Và Móng Mọc Quá Dài

Móng huyền là móng “ngón cái” ở mặt trong mỗi chân trước, cao hơn bàn chân một chút. Nó không bao giờ chạm đất hay trụ cào, nên không bị mài mòn. Hãy kiểm tra nó mỗi lần cắt móng, vì đây là móng dễ mọc quá dài nhất.

Mèo lớn tuổi thường cào ít hơn, và International Cat Care lưu ý rằng móng của chúng có thể trở nên dày, mọc quá dài và thậm chí đâm vào đệm chân, gây đau và có thể nhiễm trùng. Hãy kiểm tra móng của mèo lớn tuổi mỗi một hai tuần. Một tấm cào nằm ngang sẽ có ích, vì một chú mèo lớn tuổi với xương khớp đã cứng có thể thấy nó dễ dùng hơn một trụ cào cao.

Nếu móng đã quặp vào đệm chân, hoặc ngón chân sưng, đỏ hay chảy máu, đừng cố tự xử lý ở nhà. Hãy đưa mèo đến bác sĩ thú y, người có thể cắt móng và chữa đệm chân một cách an toàn.

Những Kìm Cắt Móng Cho Mèo Tốt Nhất

Chúng tôi so sánh các loại kìm cắt móng nhỏ cho mèo dựa trên chất lượng lưỡi cắt, mức độ dễ nhìn thấy móng khi cắt, cảm giác cầm trên tay, và những gì người nuôi nhận xét sau nhiều tháng sử dụng. Ba chiếc dưới đây phù hợp với hầu hết các bé mèo và hầu hết người nuôi.

Pet Republique Cat Nail Clipper là chiếc kìm chúng tôi sẽ đưa cho người lần đầu nuôi mèo. Đây là một chiếc kìm nhỏ dạng kéo, dài khoảng 12 cm, với một khấc cong trên mỗi lưỡi thép không gỉ giữ chặt móng mèo trong lúc bạn cắt. Lỗ xỏ ngón tay lớn và được bọc cao su chống trượt, nên cầm thoải mái và chắc tay kể cả với bàn tay to. Lưỡi ngắn giúp bạn nhìn rõ móng, để bạn thấy tủy móng nằm ở đâu trước khi bóp kìm.

Kìm có giá rẻ, và nhà sản xuất cho biết lưỡi thép không gỉ dày sẽ giữ được độ sắc trong nhiều năm. Kìm có hơn 30.000 lượt đánh giá trên Amazon, trung bình 4,6 sao. Nó phù hợp với cả mèo con và mèo trưởng thành; còn với một chú mèo to có móng dày, mọc quá dài, tốt hơn hết là nhờ bác sĩ thú y hoặc thợ cắt tỉa trước.

Nếu bạn muốn một lựa chọn cao cấp hơn, Necoichi Cat Nail Clipper được sản xuất tại Seki, một thành phố của Nhật Bản nổi tiếng về dao. Necoichi, một thương hiệu đồ dùng cho mèo của Nhật, cho biết lưỡi kìm mỏng hơn 30% so với lưỡi của kìm cắt móng mèo thông thường. Lưỡi mỏng che khuất tầm nhìn ít hơn, nên dễ thấy chính xác chỗ bạn đang cắt, và lưỡi sắc, được mài tinh sẽ cắt gọn chỉ trong một nhát thay vì bóp nát hay làm nứt móng.

Nó nhỏ hơn Pet Republique một chút, dài khoảng 9,6 cm, hợp với bàn tay nhỏ. Giá cao hơn, nhưng được chấm 4,8 sao trên Amazon từ hơn 2.500 lượt đánh giá.

Nếu nỗi sợ cắt phạm vào tủy móng là điều khiến bạn chần chừ, Zen Clipper được thiết kế chính là để giải quyết điều đó. Thay vì lưỡi mở, nó có một lưỡi hình nón đặt trên một lỗ tròn nhỏ. Bạn luồn đầu móng vào lỗ rồi bóp, và kìm chỉ cắt đi phần thò qua lỗ. Cỡ siêu nhỏ, với lỗ 2 mm, vừa với hầu hết mèo trưởng thành, và Zen Clipper còn bán các cỡ khác và cung cấp thẻ đo cỡ miễn phí nếu bạn không chắc.

Điểm đánh đổi là mỗi lần nó chỉ cắt được một chút xíu, nên hợp với việc cắt định kỳ những bộ móng vốn đã có độ dài bình thường, không hợp với móng đã mọc quá dài. Nó đặc biệt tiện với móng sẫm màu, vốn dĩ đằng nào bạn cũng không nhìn thấy tủy.

Cũng Nên Có

Bột cầm máu. Hãy để một hộp Kwik Stop cùng chỗ với kìm cắt móng. Nó cầm máu nhanh, có chứa benzocaine để giảm cảm giác xót, và có hơn 37.000 lượt đánh giá trên Amazon. Dùng một tăm bông ẩm chấm một ít bột lên đầu móng và giữ ở đó vài giây. Một hộp nhỏ 14 g dùng ở nhà được nhiều năm.

Chụp móng. Những chụp móng bằng vinyl mềm như Soft Claws được dán lên các móng đã cắt để mèo không thể cào đồ đạc hay da người, và rụng ra khi móng mọc dài, thường sau bốn đến sáu tuần. Feline Veterinary Medical Association (trước đây là American Association of Feline Practitioners) xếp chúng vào nhóm các lựa chọn nhân đạo thay cho việc cắt bỏ móng, dù hiệp hội cũng lưu ý rằng một số bé mèo khó chịu khi bị gắn chụp và một số tự giật chúng ra. Các tổ chức từ thiện về mèo ở Anh thì phê phán nhiều hơn: Cats Protection khuyên không dùng, vì mèo đeo chụp móng không thể thu móng vào hoàn toàn, không cào đúng cách và không tự chải chuốt bình thường được.

Quan điểm của chúng tôi: chụp móng có thể hữu ích trong một số tình huống cụ thể, chẳng hạn một chú mèo hay cào một người có làn da mỏng manh, nhưng chúng không thay thế được việc cắt móng và một trụ cào tốt. Nếu thử, hãy dùng đúng cỡ, gắn lên móng vừa mới cắt, và theo dõi xem mèo xoay xở thế nào trong vài ngày đầu.

Cho Mèo Một Chỗ Để Cào

Cắt móng giúp móng bớt sắc, nhưng không làm thay đổi nhu cầu cào của mèo. Việc cào giúp lột bỏ lớp vỏ ngoài cũ của móng, giúp mèo vươn mình và để lại dấu mùi. Hãy cho mèo một trụ cào chắc chắn, cao ít nhất bằng chiều dài cơ thể bé khi vươn dài, và đặt nó ngay cạnh chỗ bé vẫn hay cào. Cornell Feline Health Center gợi ý thưởng cho mèo mỗi khi bé dùng trụ cào. Một cây cho mèo có các trụ quấn sợi sisal cũng có tác dụng tương tự và cho bé thêm chỗ leo trèo; hãy xem hướng dẫn của chúng tôi về những cây cho mèo tốt nhất.

Đừng nghĩ đến việc cắt bỏ móng. Đó không phải là làm móng: phẫu thuật này cắt cụt đốt xương cuối cùng của mỗi ngón chân. Feline Veterinary Medical Association phản đối mạnh mẽ việc cắt bỏ móng không vì lý do y tế, và việc này bị cấm ở Vương quốc Anh và phần lớn châu Âu. Cắt móng, một trụ cào và sự kiên nhẫn sẽ giải quyết vấn đề mà không cần đến nó.

Tóm Tắt Cách Cắt Móng Cho Mèo

Hãy kiểm tra móng mèo khoảng hai tuần một lần, và cắt hai đến bốn tuần một lần nếu móng bắt đầu dài, điều thường gặp nhất ở mèo nuôi trong nhà, mèo lớn tuổi hoặc mèo nhiều ngón. Dùng kìm cắt móng nhỏ cho mèo, chỉ cắt phần đầu nhọn, cách xa phần tủy hồng, và mỗi lần chỉ cắt một hai móng kèm một món ăn vặt sau mỗi móng cho đến khi mèo chịu để bạn cắt cả bàn chân. Để sẵn bột cầm máu, kiểm tra móng huyền, và để bác sĩ thú y xử lý nếu móng đã đâm vào đệm chân. Nếu bé mèo nhà bạn mới về, danh sách mọi thứ bạn cần biết trước khi nhận nuôi một chú mèo của chúng tôi sẽ giúp bạn chuẩn bị những thứ thiết yếu còn lại.