Zo knip je de nagels van je kat

De meeste katten worden liever niet aan hun poten gezeten, en veel eigenaren stellen het knippen van de nagels van hun kat uit omdat de eerste poging op een worstelpartij uitliep. Dat hoeft niet. De nagels van een kat knippen kost een minuutje zodra je kat eraan gewend is, en daar kom je vooral door het rustig aan te doen: een of twee nagels per keer, na elke nagel een snoepje, en nooit meer knippen dan het scherpe puntje.

In het kort:

• Knip elke twee tot vier weken als je kat binnen woont, of zodra je nagels op de vloer hoort tikken of ze in stof blijven haken.
• Gebruik een echte kattennagelknipper. Een kleine knipper in schaarmodel, zoals de Pet Republique, past bij de meeste katten.
• Knip alleen het scherpe, doorzichtige puntje, ruim voor het roze leven.
• Doe het rustig aan. Laat je kat eerst wennen aan het vastpakken van zijn poten, en stop na een nagel of twee als hij gaat protesteren.
• Houd bloedstelpend poeder bij de hand voor als je te ver knipt.

Hoe vaak knip je de nagels van je kat?

Er is geen vast schema, want het hangt van de kat af. Amerikaanse dierenartsen en asielen raden meestal aan om de nagels geregeld te knippen. Humane World for Animals raadt aan ze elke twee tot drie weken te knippen, de gids van Fear Free elke tien dagen tot twee weken, en VCA Animal Hospitals elke twee tot vier weken bij binnenkatten.

Britse kattenorganisaties zijn terughoudender. International Cat Care wijst erop dat katten scherpe nagels nodig hebben om te klimmen, te spelen en zich te verdedigen, en dat de meeste katten hun nagels door krabben zelf in vorm houden. Daarom raadt de organisatie routinematig knippen af bij katten die zich zelf redden. Beide kampen zijn het eens over wie de meeste hulp nodig heeft:

• Binnenkatten, die minder krabben en klimmen dan katten die naar buiten gaan.
• Oudere katten, die minder krabben, waardoor hun nagels dik en lang worden.
• Kittens, met naaldscherpe nagels die snel groeien, en die het makkelijkst aan het knippen te laten wennen zijn.
• Polydactyle katten, bij wie de extra tenen nagels kunnen hebben die nooit een krabplek raken.

Buitenkatten slijten hun nagels meestal zelf af en hebben ze nodig om te klimmen, dus knip die alleen als ze te lang zijn geworden. Wat voor kat je ook hebt, controleer zijn nagels om de week of twee. Ze zijn te lang als je ze op een harde vloer hoort tikken, als ze blijven haken in tapijt, beddengoed of je kleren, of als je ze ziet uitsteken terwijl je kat ontspannen is.

Wat je nodig hebt

• Een kattennagelknipper. Knippers in schaarmodel, met een kleine inkeping in elk blad, zijn het makkelijkst onder controle te houden bij de dunne, gebogen nagels van een kat. Guillotine- en tangmodellen werken ook, maar zijn meer met honden in gedachten gemaakt. Cats Protection raadt nagelknippers voor mensen af, omdat die de nagel kunnen splijten. Vervang de knipper als hij bot wordt, want een bot blad plet de nagel in plaats van hem door te knippen.
• Snoepjes waar je kat dol op is, het liefst iets zachts en sterk ruikends dat hij alleen bij het knippen krijgt. De ASPCA noemt tonijn, zalm, kippenlever of kaas.
• Bloedstelpend poeder, of gewoon maïzena of bloem, om het bloeden te stoppen als je het leven raakt.
• Een handdoek, als je kat erg tegenspartelt.
• Goed licht, zodat je het leven kunt zien.

Zoek het leven

Een kattennagel heeft een roze kern, het leven, met bloedvaten en zenuwen erin. Daarin knippen doet pijn en bloedt, en een kat bij wie ooit in het leven is geknipt, weet dat de volgende keer nog. Het doel is om alleen het scherpe, haakvormige puntje voorbij het leven eraf te halen.

De meeste kattennagels zijn doorzichtig of wit, dus het leven is goed te zien als een roze driehoekje in de nagel. Houd de poot tegen het licht en je ziet waar het ophoudt. Bij een donkere nagel zie je het leven niet, dus haal je alleen het uiterste puntje eraf, waar de nagel naar beneden begint te buigen tot een haakje.

Hoeveel is dat? De gids van Fear Free noemt ongeveer 1,5 mm van het uiterste puntje, en de ASPCA zegt dat je de knipper ongeveer halverwege tussen het leven en de punt zet en in het begin alleen het scherpe puntje knipt. Twijfel je, knip dan minder. Je kunt de volgende keer altijd nog een stukje meer weghalen.

Zo knip je de nagels van je kat, stap voor stap

1. Kies een rustig moment. Een slaperige kat na het eten is veel makkelijker dan een kat die wil spelen. Ga lekker zitten met je kat op schoot, met zijn rug naar je toe, of op een tafel of op de vloer voor je.
2. Pak een poot vast. Neem een voorpoot voorzichtig in je hand. Trekt je kat hem terug, laat dan los, geef een snoepje en probeer het later opnieuw.
3. Laat een nagel uitsteken. Druk zachtjes van onderen op het teenkussentje, met je duim boven op de teen vlak achter de nagel. De nagel schuift dan naar buiten.
4. Zoek het leven. Zoek het roze deel en zet de knipper ruim daarvoorbij.
5. Knip het puntje eraf. Houd de knipper zo dat hij van boven naar beneden knipt, niet van opzij, want dan kan de nagel versplinteren. VCA raadt aan om bij twijfel een paar kleine knipjes te geven in plaats van één grote.
6. Beloon. Geef na elke nagel een snoepje zolang je kat het nog leert, en na elke poot zodra hij eraan gewend is.
7. Stop terwijl het goed gaat. Je hoeft niet alle 18 nagels in één keer te doen. Begint je kat met zijn staart te zwiepen, zijn oren plat te leggen of weg te trekken, stop dan voor vandaag en maak het een andere keer af.

Nagels aan de achterpoten groeien langzamer dan die aan de voorpoten en zijn meestal minder scherp, en de meeste katten verzetten zich er meer tegen. Begin met de voorpoten, en doe de achterpoten op een andere dag als je kat er genoeg van heeft.

Als je kat het niet toelaat

Een kat die zich bij elke knipbeurt verzet, moet meestal eerst leren dat het vastpakken van zijn poten niets voorstelt, voordat hij een knipper ziet. De ASPCA raadt aan daar minstens een maand voor te nemen:

• Begin met aanraken. Raak een poot een seconde aan terwijl je kat ontspannen is, en geef hem dan een snoepje. Bouw het in een paar dagen op tot een poot drie seconden vasthouden, en daarna tot op een teen drukken zodat er een nagel uitkomt. Een handvol herhalingen per sessie is genoeg.
• Laat de knipper kennismaken. Leg hem in de buurt van het favoriete plekje van je kat. Houd hem daarna bij een poot, knijp erin zodat je kat de klik hoort, en beloon.
• Knip één nagel per dag. De gids van Fear Free raadt aan om de eerste weken één nagel per dag te knippen. De nagels van je kat blijven kort, en elke sessie is voorbij voordat hij geïrriteerd raakt.

Gebruik zo nodig een handdoek. International Cat Care raadt aan een beweeglijke kat stevig in een handdoek te wikkelen met één poot vrij, wat veel katten rustig maakt. Een tweede persoon die de kat vasthoudt en aait terwijl jij knipt, maakt het ook een stuk makkelijker.

Weet wanneer je het aan een professional overlaat. Is je kat bang, haalt hij uit, of ben je na een paar weken nog geen stap verder, vraag het dan aan je dierenarts of een trimsalon voor katten. Veel dierenartspraktijken knippen nagels voor een klein bedrag en laten je zien hoe het moet. Voor heel angstige katten kan een dierenarts medicatie voorschrijven om ze voor het knippen te kalmeren.

Als je in het leven knipt

Het overkomt bijna iedereen vroeg of laat. De nagel gaat bloeden, en je kat trekt waarschijnlijk weg. Blijf rustig:

• Druk bloedstelpend poeder op het puntje van de nagel. Heb je dat niet, dan raadt Humane World for Animals maïzena aan, of de nagel over een droog stuk zeep wrijven.
• Houd zachte druk op het puntje, ongeveer een minuut, tot het bloeden stopt.
• Bewaar de andere nagels voor een andere dag, en geef je kat een snoepje en wat ruimte.

Een geraakt leven houdt meestal binnen een paar minuten op met bloeden. Blijft het bloeden, of ziet de teen er later gezwollen of pijnlijk uit, bel dan je dierenarts.

Wolfsklauwen, oudere katten en te lange nagels

De wolfsklauw is de nagel van de “duim”, aan de binnenkant van elke voorpoot, een stukje boven de poot. Hij raakt nooit de grond of een krabpaal, dus hij slijt niet af. Controleer hem bij elke knipbeurt, want het is de nagel die het vaakst te lang wordt.

Oudere katten krabben vaak minder, en International Cat Care wijst erop dat hun nagels dik en te lang kunnen worden en zelfs in de kussentjes kunnen groeien, wat pijn doet en kan gaan ontsteken. Controleer de nagels van een oudere kat elke week of twee. Een horizontale krabplank helpt, omdat een stijve oudere kat die makkelijker vindt dan een hoge krabpaal.

Is een nagel in het kussentje gegroeid, of is de teen gezwollen, rood of bloedt hij, probeer het dan niet thuis op te lossen. Ga met je kat naar de dierenarts, die de nagel veilig kan knippen en het kussentje kan behandelen.

De beste kattennagelknippers

We vergeleken kleine knippers voor katten op de kwaliteit van het blad, hoe goed je de nagel ziet tijdens het knippen, hoe ze in de hand liggen en wat eigenaren na maanden gebruik melden. Deze drie zijn goed voor de meeste katten en de meeste eigenaren.

De Pet Republique Cat Nail Clipper is de knipper die we iemand zouden geven die het voor het eerst doet. Het is een kleine knipper in schaarmodel, ongeveer 12 cm lang, met een gebogen inkeping in elk roestvrijstalen blad die de nagel van je kat op zijn plek houdt terwijl je knipt. De vingergrepen zijn groot en bekleed met stroef rubber, zodat hij ook in grotere handen comfortabel en stevig ligt. Door de korte bladen zie je de nagel goed, dus je kunt zien waar het leven zit voordat je knijpt.

Hij is goedkoop, en volgens de fabrikant blijven de dikke roestvrijstalen bladen jarenlang scherp. Hij heeft meer dan 30.000 beoordelingen op Amazon, met gemiddeld 4,6 sterren. Hij is geschikt voor kittens en volwassen katten; bij een grote kat met dikke, te lange nagels kun je beter eerst naar een dierenarts of trimsalon.

Wil je iets beters, dan wordt de Necoichi Cat Nail Clipper gemaakt in Seki, een Japanse stad die bekendstaat om zijn messen. Necoichi, een Japans merk van kattenproducten, zegt dat het blad 30% dunner is dan dat van een standaard kattennagelknipper. Een dun blad neemt je minder zicht weg, zodat je makkelijker precies ziet waar je knipt, en een scherpe, fijn geslepen snede knipt in één keer strak door in plaats van de nagel te pletten of te splijten.

Hij is iets kleiner dan de Pet Republique, ongeveer 9,6 cm lang, wat fijn is voor kleinere handen. Hij kost meer, maar scoort 4,8 sterren op Amazon uit meer dan 2.500 beoordelingen.

Is de angst om in het leven te knippen wat je tegenhoudt, dan is de Zen Clipper precies daarvoor bedacht. In plaats van open bladen heeft hij een kegelvormig mesje boven een klein rond gaatje. Je schuift het puntje van de nagel in het gaatje en knijpt, en hij knipt alleen het deel af dat erdoor steekt. De extra kleine maat, met een gaatje van 2 mm, past bij de meeste volwassen katten, en Zen Clipper verkoopt ook andere maten en biedt een gratis maatkaart aan als je twijfelt.

Het nadeel is dat hij altijd maar een heel klein stukje weghaalt, dus hij is geschikt om nagels die al een normale lengte hebben geregeld bij te knippen, niet voor lange, te ver doorgegroeide nagels. Hij is vooral handig bij donkere nagels, waarbij je het leven toch al niet kunt zien.

Ook handig om te hebben

Bloedstelpend poeder. Bewaar een potje Kwik Stop bij je knipper. Het stopt het bloeden snel, bevat benzocaïne om de pijn te verdoven en heeft meer dan 37.000 beoordelingen op Amazon. Dep een beetje op het puntje van de nagel met een vochtig wattenstaafje en houd het daar een paar seconden. Een klein potje van 14 g gaat thuis jaren mee.

Nagelkapjes. Zachte vinyl kapjes zoals Soft Claws worden over geknipte nagels geplakt, zodat een kat geen meubels of huid kan openkrabben, en vallen eraf als de nagel groeit, meestal na vier tot zes weken. De Feline Veterinary Medical Association (voorheen de American Association of Feline Practitioners) noemt ze een van de diervriendelijke alternatieven voor ontklauwen, al merkt de organisatie op dat sommige katten het vervelend vinden als ze worden aangebracht en dat sommige katten ze eraf trekken. Britse kattenorganisaties zijn kritischer: Cats Protection raadt ze af, omdat een kat met kapjes zijn nagels niet helemaal kan intrekken, niet goed kan krabben en zich niet normaal kan verzorgen.

Ons oordeel: kapjes kunnen helpen in een specifieke situatie, zoals een kat die iemand met een kwetsbare huid krabt, maar ze zijn geen vervanging voor knippen en een goede krabpaal. Probeer je ze, gebruik dan de juiste maat, plak ze over pas geknipte nagels en let de eerste dagen goed op hoe je kat ermee omgaat.

Geef je kat een plek om te krabben

Knippen maakt nagels minder scherp, maar verandert niets aan de behoefte van een kat om te krabben. Door te krabben raakt een kat de oude buitenste laag van zijn nagels kwijt, rekt hij zijn lijf uit en laat hij geursporen achter. Geef je kat een stevige krabpaal die minstens zo hoog is als hij uitgestrekt lang is, en zet die naast de plek waar hij nu al krabt. Het Cornell Feline Health Center raadt aan je kat te belonen als hij de krabpaal gebruikt. Een kattenboom met palen omwikkeld met sisal doet hetzelfde en geeft hem ook een plek om te klimmen; lees onze gids over de beste kattenbomen.

Denk niet aan ontklauwen. Het is geen manicure: daarbij wordt het laatste botje van elke teen geamputeerd. De Feline Veterinary Medical Association is fel tegen ontklauwen zonder medische noodzaak, en het is verboden in het Verenigd Koninkrijk en een groot deel van Europa. Knippen, een krabpaal en geduld lossen het probleem op zonder ontklauwen.

De nagels van je kat knippen in het kort

Controleer de nagels van je kat om de week of twee, en knip ze elke twee tot vier weken als ze lang worden, wat het meest voorkomt bij binnenkatten, oudere katten en polydactyle katten. Gebruik een kleine kattennagelknipper, knip alleen het scherpe puntje ruim voor het roze leven, en doe een of twee nagels per keer met na elke nagel een snoepje, tot je kat de hele poot toelaat. Houd bloedstelpend poeder bij de hand, controleer de wolfsklauwen en laat een dierenarts het overnemen als een nagel in het kussentje is gegroeid. Is je kat nieuw in huis, dan vind je in onze checklist met alles wat je nodig hebt voordat je een kat adopteert de rest van de basisspullen.