Jak zapoznać ze sobą koty

Koty są terytorialne, a obcy kot, który nagle pojawia się w ich domu, to jedna z najbardziej stresujących rzeczy, jakie mogą je spotkać. Jeśli zestawisz dwa koty już pierwszego dnia, często skończy się to syczeniem, gonitwą i chowaniem się, a nieudane pierwsze spotkanie potrafi sprawić, że przez kolejne miesiące będą do siebie podchodzić nieufnie. Cats Protection ostrzega, że pośpiech przy zapoznawaniu może prowadzić do długotrwałego konfliktu.

Dobra wiadomość jest taka, że u większości kotów sprawdza się powolne zapoznawanie. Chodzi o to, żeby koty najpierw oswoiły się z zapachem drugiego kota, potem z jego widokiem, a dopiero na końcu zaczęły przebywać w jednym pokoju. Do kolejnego etapu przechodzisz dopiero wtedy, gdy oba koty są rozluźnione. Tak to wygląda:

1. Daj nowemu kotu osobny pokój ze wszystkim, czego potrzebuje, przynajmniej na kilka dni.
2. Wymieniaj zapachy za pomocą posłań albo ściereczki, aż oba koty przestaną zwracać uwagę na zapach drugiego.
3. Karm koty i baw się z nimi po obu stronach zamkniętych drzwi.
4. Pozwól im się zobaczyć przez wysoką bramkę albo uchylone drzwi, za każdym razem na kilka minut.
5. Organizuj krótkie spotkania pod nadzorem w jednym pokoju, z wędką dla kota i przysmakami.
6. Stopniowo wydłużaj wspólny czas i zostawiaj koty same dopiero wtedy, gdy każde spotkanie przebiega spokojnie.

Zanim przywieziesz nowego kota do domu

Zabierz nowego kota do weterynarza. Cornell Feline Health Center radzi trzymać nowego kota z dala od pozostałych kotów, dopóki nie zbada go weterynarz, i zrobić mu test w kierunku wirusa białaczki kotów (FeLV) i FIV. Dopilnuj, żeby wszystkie koty miały aktualne szczepienia i ochronę przed pasożytami oraz żeby oba były wykastrowane albo wysterylizowane, co Cats Protection zaleca przed zapoznaniem.

Zastanów się, kogo zapoznajesz. Najlepiej zwykle dogadują się koty w podobnym wieku i o podobnym temperamencie. Młode, rozbawione kocię może być sporym obciążeniem dla spokojnego kociego seniora, a Cornell zauważa, że nowe zwierzę może być trudne dla starszego kota. Najłatwiej jest z rodzeństwem z jednego miotu albo z parą dorosłych kotów, które już mieszkają razem. Jeśli adoptujesz kota z fundacji albo z kociej kawiarni, zapytaj, jak dogadywał się z innymi kotami.

Przygotuj wszystkiego wystarczająco dużo. Według poradnika Feline Veterinary Medical Association o tym, jak wprowadzić nowego kota, najczęstszą przyczyną napięć między kotami we wspólnym domu jest to, że muszą dzielić się zbyt małą liczbą zasobów. Zwykła zasada to jedno na kota plus jedno: przy dwóch kotach trzy kuwety i co najmniej po dwa miejsca do jedzenia, picia, drapania i odpoczynku na wysokości, rozmieszczone w różnych częściach mieszkania, tak żeby jeden kot nie mógł pilnować wszystkich. Pomogą ci w tym nasze przewodniki po najlepszych kuwetach i najlepszych drapakach dla kotów.

Krok 1: daj nowemu kotu osobny pokój

Wybierz pokój, z którego twój dotychczasowy kot rzadko korzysta, na przykład pokój gościnny albo domowe biuro, i urządź w nim bazę nowego kota: kuweta, jedzenie i woda, posłanie, drapak, kilka zabawek i kryjówka. Przywieź nowego kota w transporterze, postaw transporter w tym pokoju i pozwól kotu wyjść, kiedy sam zechce.

Trzymaj drzwi zamknięte. Nowy kot może się zadomowić w jednej małej, bezpiecznej przestrzeni, a dotychczasowy kot zachowuje resztę swojego domu bez zmian. Codziennie spędzaj czas z oboma kotami, żeby żaden nie czuł się pominięty.

Ile to trwa? International Cat Care podaje, że nowy kot może potrzebować od kilku dni do tygodnia czy dwóch, żeby się zadomowić, a Cats Protection proponuje co najmniej tydzień. Przejdź dalej, kiedy nowy kot je, korzysta z kuwety i zwiedza pokój, zamiast przez większość czasu się chować.

Krok 2: wymieniaj zapachy

Koty rozpoznają się nawzajem głównie po zapachu, więc to właśnie ten krok ma największe znaczenie. Cats Protection nazywa go najważniejszym etapem całego zapoznawania.

• Zamień posłania. Połóż kocyk albo posłanie, na którym spał nowy kot, w ulubionym miejscu dotychczasowego kota, i odwrotnie.
• Użyj ściereczki. Delikatnie potrzyj czystą ściereczką albo skarpetką policzki i czoło jednego kota, gdzie ma gruczoły zapachowe, i zostaw ją na podłodze tam, gdzie przebywa drugi kot. Cats Protection proponuje dać kotu przysmak, jeśli ją obwącha i spokojnie odejdzie, oraz codziennie odświeżać zapach.
• Zamień pokoje. Kiedy oba koty spokojnie reagują na zapachy, pozwól nowemu kotu codziennie przez jakiś czas zwiedzać resztę mieszkania, a dotychczasowego kota zamknij w tym czasie w innym pokoju, żeby każdy mógł wszędzie zbadać zapach drugiego.

Kontynuuj, aż oba koty obwąchają zapach drugiego i przestaną się nim interesować. Jeśli któryś syczy na ściereczkę albo jej unika, daj mu więcej czasu.

Krok 3: karm koty i baw się z nimi po obu stronach drzwi

Teraz połącz obecność drugiego kota z czymś przyjemnym. Karm oba koty o tej samej porze, przy zamkniętych drzwiach między nimi, z miskami postawionymi po obu stronach mniej więcej metr od drzwi. W kolejnych dniach przesuwaj miski trochę bliżej drzwi, o ile oba koty wciąż jedzą spokojnie. Best Friends Animal Society radzi stopniowo przysuwać miski i cofnąć się o krok, jeśli któryś kot przestanie jeść.

Zabawa też działa. Feline Veterinary Medical Association proponuje krótkie sesje zabawy z zabawką po każdej stronie drzwi, żeby koty słyszały, jak ten drugi dobrze się bawi, a może nawet sięgały łapą pod drzwiami do tej samej zabawki.

Krok 4: pozwól im się zobaczyć

Kiedy oba koty są spokojne przy drzwiach, czas na pierwsze spojrzenie. Niech te sesje będą krótkie: Cats Protection proponuje na początek tylko 5 do 10 minut, z przysmakami albo zabawą, i powolne wydłużanie.

Najprościej uchylić drzwi na kilka centymetrów i zablokować je odbojnikiem, żeby żaden kot nie mógł ich otworzyć szerzej. Lepsza jest bramka w drzwiach, bo koty mogą się dobrze widzieć, a ty nad wszystkim panujesz. Większość dorosłych kotów przeskoczy zwykłą bramkę dla dzieci, więc wybierz wysoką. COMOMY Extra Tall Pet Gate ma 1,4 m wysokości, a z trzema panelami przedłużającymi 1,8 m, co wystarczy, żeby większość kotów jej nie przeskoczyła. Trzyma się na rozpór, więc nie trzeba wiercić, i pasuje do otworów drzwiowych o szerokości od 75 do 103 cm. Przechodzi się przez nią furtką z zamkiem, który otwiera się przez podniesienie i pociągnięcie. Podczas zapoznawania trzymaj małe drzwiczki dla zwierząt zablokowane, a jeśli zapoznajesz bardzo małe kocię, sprawdź, czy nie przeciśnie się między szczebelkami, które są rozstawione co 3,5 cm.

Humane World for Animals proponuje zawiesić na bramce prześcieradło i unosić je na chwilę, rzucając każdemu kotu przysmak, a potem znowu opuszczać, kilka razy dziennie. Z czasem zostawiaj je podniesione na dłużej. Chodzi o to, żeby oba koty się widziały i dalej spokojnie jadły albo się bawiły.

Krok 5: organizuj krótkie spotkania pod nadzorem

Kiedy oba koty są rozluźnione przy bramce, pozwól im przez kilka minut przebywać w jednym pokoju. Wybierz duży pokój, otwórz bramkę albo drzwi i pozwól kotom zbliżyć się do siebie we własnym tempie. Nie przenoś jednego kota do drugiego.

Zabawa to najlepszy sposób, żeby pierwsze spotkanie przebiegło spokojnie. Wędka zajmuje każdego kota na dystans, a najlepiej, jeśli dwie osoby bawią się każda z jednym kotem, w przeciwnych końcach pokoju. Da Bird to prosty klasyk: piórka obracają się na krętliku na końcu pręta o długości 91 cm, więc zabawka trzepocze jak prawdziwy ptak i nawet nerwowy kot skupia się na niej, a nie na drugim kocie. Rzucaj obu kotom przysmaki za spokojne zachowanie, a twój głos i ruchy niech pozostaną spokojne.

Kończ każde spotkanie, póki idzie dobrze, zanim ktokolwiek zasyczy. Potem stopniowo wydłużaj spotkania.

Krok 6: stopniowo wydłużaj wspólny czas

Nadzoruj spotkania, dopóki nie będą stale spokojne. Humane World for Animals radzi zostawiać koty razem bez nadzoru dopiero po kilku dniach, a nawet tygodniach spokojnych spotkań. Do tego czasu rozdzielaj je, kiedy wychodzisz z domu albo idziesz spać. Zachowaj pokój nowego kota jako schronienie, do którego może wrócić, a wszystkie zasoby trzymaj w więcej niż jednym miejscu.

Ile to trwa?

Dłużej, niż większość ludzi się spodziewa. Niektóre koty akceptują się w ciągu tygodnia czy dwóch, ale Feline Veterinary Medical Association podaje, że zapoznawanie trwa od kilku dni do kilku miesięcy, a czasem dłużej. Tempo wyznaczają koty, nie kalendarz. Jeśli cofasz się o krok, bo zrobiło się nerwowo, to część procesu, a nie porażka.

Dobre znaki i sygnały, że trzeba zwolnić

Dobre znaki:

• Oba koty normalnie jedzą, bawią się i korzystają z kuwet.
• Ignorują się albo spokojnie się obserwują.
• Dotykają się nosami, sięgają łapą pod bramką, żeby się bawić, albo ocierają się o przedmioty w pobliżu siebie nawzajem.
• Później śpią blisko siebie, myją się nawzajem albo ocierają się o siebie.

Sygnały, że trzeba cofnąć się o krok:

• Syczenie albo warczenie, które się powtarza. Pojedyncze syknięcie na początku jest normalne.
• Machanie albo drganie ogona, położone uszy, zjeżona sierść, rozszerzone źrenice albo twarde wpatrywanie się.
• Jeden kot cały czas się chowa albo nie dopuszcza drugiego do jedzenia, kuwet czy przejść.
• Brak apetytu, sikanie albo znaczenie moczem poza kuwetą, nerwowe chodzenie w tę i z powrotem.

Jeśli któryś kot przestanie jeść albo stres utrzymuje się dłużej niż kilka dni, zadzwoń do weterynarza.

Jak zapoznać kocię z dorosłym kotem

Dorosłe koty często łatwiej akceptują kocię niż innego dorosłego kota, bo kocię jest dla nich mniejszym zagrożeniem. Kroki są te same, ale energia kocięcia może dać się starszemu kotu we znaki. Cats Protection radzi zmęczyć kocię zabawą przed spotkaniem kotów i zadbać o to, żeby dorosły kot miał wysokie miejsca, na które może uciec, a kocię za nim nie wejdzie. Dobrze sprawdzają się do tego leżanki na parapet i wysokie drapaki.

Jeśli twój kot jest w podeszłym wieku albo chory, dobrze się zastanów, zanim przygarniesz kocię. Cornell Feline Health Center zauważa, że nowe zwierzę może być stresujące dla starszych kotów.

Jeśli koty się biją

Przy większości zapoznań nie obywa się bez syczenia, ale jeśli koty zaczną się bić:

• Nigdy nie rozdzielaj ich rękami. Najpewniej skończy się to mocnym podrapaniem albo ugryzieniem.
• Przerwij walkę z daleka głośnym klaśnięciem albo upuszczając coś hałaśliwego.
• Wstaw coś między nie, na przykład poduszkę, gruby ręcznik albo kawałek kartonu.
• Rozdziel je, kiedy już od siebie odskoczą, i pozwól im się uspokoić w osobnych pokojach.

Potem wróć do wcześniejszego etapu, na przykład wymiany zapachów albo bramki, i idź wolniej. Jeśli koty dalej się biją, najpierw idź do weterynarza, żeby wykluczyć ból albo chorobę, a potem zapytaj o wykwalifikowanego behawiorystę kotów.

Czy dyfuzory z feromonami pomagają?

Dyfuzory do kontaktu, takie jak FELIWAY MultiCat, uwalniają syntetyczną kopię feromonu, który kotki wytwarzają podczas karmienia młodych, i są sprzedawane jako sposób na zmniejszenie napięć między kotami. Dowody na to, że działają, są słabe:

• Przegląd systematyczny produktów z feromonami dla zwierząt domowych z 2010 roku wykazał, że w większości przeanalizowanych badań brakuje wystarczających dowodów na jakiekolwiek działanie.
• Główne badanie tego feromonu w kontekście bójek między kotami, badanie pilotażowe z 2019 roku obejmujące 45 domów, wykazało, że agresja spadła zarówno w domach z prawdziwym dyfuzorem, jak i w domach z placebo. Różnica między nimi była niewielka i osiągnęła istotność statystyczną dopiero przy ostatnim pomiarze, po sześciu tygodniach. Badanie sfinansował producent.
• Przegląd badań nad kocimi feromonami z 2022 roku określił wyniki jako niespójne, a dowody jako w najlepszym razie słabe.

Wytyczne dla weterynarzy z 2024 roku dotyczące napięć między kotami wciąż wymieniają feromony jako opcję, która może pomóc, choć zaznaczają, że efekt jest subtelny i łatwo go zniweczyć. Nasze zdanie: dyfuzor jest bezpieczny i nie zaszkodzi, więc jeśli chcesz spróbować, podłącz go dzień lub dwa wcześniej w pokoju, w którym koty będą się spotykać. Nie nadrobi jednak pośpiechu. Osobne pokoje, wymiana zapachów i krótkie spotkania mają dużo większe znaczenie.

Ponowne zapoznawanie kotów, które już mieszkają razem

Koty, które dotąd zgodnie mieszkały razem, mogą się poróżnić, kiedy jeden wróci od weterynarza albo z pobytu poza domem, bo pachnie dla drugiego obco. International Cat Care radzi trzymać je osobno przez kilka godzin albo dzień czy dwa, wyprać posłanie z transportera i dać wracającemu kotu posłanie, z którego korzystały oba koty, żeby z powrotem przesiąkł zapachem domu. Obserwuj pierwsze spotkanie. Jeśli koty nadal się nie dogadują, przejdź z nimi całe zapoznawanie od nowa, szybciej, jeśli się uspokoją.

Zapoznawanie kotów w skrócie

Zacznij od osobnego pokoju dla nowego kota i wymieniaj posłania oraz ściereczki z zapachem, aż oba koty przestaną zwracać uwagę na zapach drugiego. Karm koty i baw się z nimi po obu stronach drzwi, a potem pozwól im oglądać się przez wysoką bramkę, za każdym razem przez kilka minut. Przejdź do krótkich spotkań pod nadzorem z zabawkami i przysmakami, kończ każde w dobrej atmosferze i cofaj się o krok przy pierwszych oznakach problemów. Zapewnij wszystkiego po jednym na kota plus jedno i nastaw się na to, że potrwa to tygodnie, a czasem miesiące. Jeśli dopiero przygotowujesz się na przyjęcie nowego kota, zajrzyj do naszej listy wszystkiego, czego potrzebujesz przed adopcją kota i do przewodnika po najlepszych transporterach dla kotów na drogę do domu.