Kattenvriendelijke kamerplanten: doorzoekbare lijst van veilige en giftige planten

Veel kamerplanten kun je gerust in huis hebben met een kat, zoals de graslelie, bostonvaren, chamaedorea, calathea, peperomia, hoya, pachira en phalaenopsis. Maar lang niet allemaal, en een paar van de populairste, zoals pothos, monstera en sansevieria, staan op de lijst met giftige planten. De meeste giftige planten veroorzaken een pijnlijke bek of maagklachten, maar sommige kunnen dodelijk zijn.

Onthoud vooral: lelies. Een klein stukje blad of bloemblad opeten, stuifmeel uit de vacht likken of water uit de vaas drinken kan volgens de FDA bij een kat binnen drie dagen tot dodelijk nierfalen leiden. Haal echte lelies en daglelies niet in huis als je een kat hebt, ook niet in een boeket. Is je kat er misschien mee in aanraking gekomen, bel dan meteen een dierenarts, ook als hij niets lijkt te mankeren.

Zoek in de lijst

Typ hieronder de naam van een plant, of filter op status. De plantnamen linken naar de bronpagina. De statussen komen uit de lijst van giftige en niet-giftige planten voor katten van de ASPCA, een Amerikaanse dierenwelzijnsorganisatie. Die lijst telt bijna 1000 planten; wij hebben de planten gekozen die je het vaakst in een winkel of boeket tegenkomt. Voor drie populaire planten die de ASPCA niet behandelt (zamioculcas, Ficus lyrata en erwtenplant) gebruiken we de gegevens over giftigheid uit de Plant Toolbox van NC State. “Zeer giftig” is ons eigen label voor planten waarbij de ASPCA of de FDA dood, hartfalen of orgaanschade vermeldt.

Planten hebben veel namen, en dezelfde naam kan voor verschillende planten staan, dus kijk zo mogelijk naar de Latijnse naam op het etiket. “Niet giftig” betekent dat niet bekend is dat een plant katten vergiftigt. Het betekent niet dat je kat hem moet opeten, zoals we hieronder uitleggen.

De beste kattenvriendelijke kamerplanten

Al deze planten staan op de lijst met niet-giftige planten van de ASPCA en zijn makkelijk te vinden.

Voor weinig licht: Aspidistra is bijna niet kapot te krijgen. Ook chamaedorea en maranta doen het goed op wat afstand van het raam.

Om op te hangen: Graslelie, bostonvaren, aeschynanthus, wasbloem (hoya), plectranthus en ezelsstaart hangen allemaal mooi over de rand. Zo bescherm je meteen de plant, want katten knagen dol graag aan de bladeren van de graslelie.

Als grote vloerplant: Areca-palm, kentiapalm, majesteitspalm, pachira en olifantspoot geven hoogte zonder het risico.

Voor bloemen: Phalaenopsis, Kaaps viooltje, kerstcactus, streptocarpus en gloxinia bloeien allemaal binnen.

Voor een zonnige vensterbank: Echeveria en haworthia zijn de veilige vetplanten. Basilicum, rozemarijn, tijm, salie, koriander en dille zijn de veilige keukenkruiden.

Voor een boeket: Rozen, zonnebloemen, gerbera’s, leeuwenbekken, zinnia’s en alstroemeria’s (incalelies) zijn allemaal niet giftig. Haal er echte lelies uit, want bloemisten verwerken die vaak in gemengde boeketten, en controleer het even voordat je bloemen als cadeau aanneemt.

Veilige alternatieven voor populaire giftige planten

Vind je een giftige plant mooi, dan is er meestal een veilige plant die dezelfde rol kan vervullen.

In plaats van	Probeer
Pothos of klimphilodendron	Wasbloem (hoya), plectranthus of Cissus rhombifolia
Monstera	Calathea of Fatsia japonica
Sansevieria of zamioculcas	Aspidistra
Ficus lyrata of rubberplant	Pachira of Peperomia obtusifolia
Dracaena of lucky bamboo	Chamaedorea, olifantspoot of echte bamboe
Lepelplant	Phalaenopsis of Kaaps viooltje
Aloë vera of jadeplant	Haworthia of echeveria
Klimop	Cissus rhombifolia of plectranthus
Palmvaren (Cycas)	Areca-palm of kentiapalm
Lelies in een boeket	Rozen, zonnebloemen of alstroemeria’s

De gevaarlijkste planten voor katten

Echte lelies en daglelies (Lilium en Hemerocallis), waaronder paaslelies, tijgerlelies, Aziatische lelies, Stargazer-lelies, oosterse lelies en rubrumlelies. Elk deel is giftig, ook het stuifmeel en het vaaswater. Volgens de FDA verschijnen de eerste signalen, zoals kwijlen, braken, sloomheid en niet eten, binnen 12 uur, en volgt het nierfalen binnen 24 tot 72 uur. Een snelle behandeling verbetert de vooruitzichten sterk, maar als de behandeling 18 uur of langer op zich laat wachten, is de nierschade meestal onomkeerbaar. Wacht niet op symptomen.

Palmvarens (Cycas, ook wel sagopalm) worden verkocht als kleine kamerplant, maar zijn geen palmen. Elk deel is giftig, vooral de zaden, en Pet Poison Helpline waarschuwt dat ze hevig braken, leverfalen en de dood kunnen veroorzaken.

Hartgiften zitten onder meer in oleander, vingerhoedskruid, lelietje-van-dalen, azalea’s en woestijnroos. De ASPCA vermeldt bij deze planten hartritmestoornissen, hartfalen of de dood. Lelietje-van-dalen is geen echte lelie, maar op zijn eigen manier net zo ernstig.

Herfsttijloos en gloriosa bevatten colchicine of verwante alkaloïden, en de ASPCA vermeldt bloederig braken, shock, orgaanschade en onderdrukking van het beenmerg.

Giftig, maar meestal minder gevaarlijk

De meeste populaire giftige kamerplanten vallen in twee groepen.

Planten met calciumoxalaatkristallen, zoals pothos, philodendron, monstera, dieffenbachia, lepelplant, calla, alocasia, anthurium, aglaonema, schefflera en zamioculcas. Als een kat op een blad kauwt, komen er piepkleine kristallen vrij die de bek irriteren. De ASPCA vermeldt een hevig branderig gevoel in de bek, op de tong en de lippen, kwijlen, braken en moeite met slikken. De lepelplant (vredeslelie) en de calla veroorzaken geen nierfalen zoals echte lelies, ondanks de naam.

Planten die de maag van streek maken, zoals sansevieria, aloë vera, jadeplant, dracaena, klimop, cyclaam, kalanchoë, tulpen en narcissen. Reken op braken of diarree, en soms sloomheid of minder eetlust. Een paar hebben in grotere hoeveelheden ernstigere gevolgen: volgens de ASPCA kan een grote dosis narcis stuipen en hartritmestoornissen veroorzaken, en kan kalanchoë in zeldzame gevallen het hartritme beïnvloeden. Bollen zijn meestal het meest geconcentreerde deel van een plant, dus houd bollen die je binnen op water of aarde trekt buiten bereik.

“Minder gevaarlijk” betekent niet onschuldig. Bel een dierenarts als je kat een plant van de giftige lijst heeft gegeten, vooral als hij klein, jong of oud is, of nier- of leverproblemen heeft.

Namen die je op het verkeerde been zetten

• Lucky bamboo is geen bamboe. Het is een dracaena, en giftig. Echte bamboe (Phyllostachys) staat op de niet-giftige lijst.
• “Geldboom” of “geldplant” kan drie planten betekenen. De pachira is niet giftig, de jadeplant (Crassula) is giftig, en de pannenkoekplant of Chinese geldplant staat niet op de ASPCA-lijst.
• Rubberplanten verschillen. De baby-rubberplant (Peperomia) is niet giftig, maar de grotere rubberplant (Ficus) staat op de giftige lijst.
• Niet elke “lelie” is een lelie. De graslelie en de alstroemeria (incalelie) zijn niet giftig, de lepelplant (vredeslelie) en de calla irriteren, en echte lelies zijn dodelijk.
• Niet elke “varen” is een varen. De bostonvaren is niet giftig, maar de sierasperge, ook wel aspergevaren, staat op de giftige lijst vanwege huidirritatie.
• Niet elke “palm” is een palm. De palmvaren of sagopalm is dodelijk, terwijl de olifantspoot, die in het Engels ponytail palm heet, niet giftig is.
• Keukenkruiden verschillen. Basilicum, rozemarijn, tijm, salie, koriander en dille zijn niet giftig, maar munt, oregano, peterselie, bieslook en lavendel staan allemaal op de giftige lijst van de ASPCA. Bieslook en knoflook zijn het ernstigst, omdat ze rode bloedcellen kunnen beschadigen.
• De kerstster heeft een slechtere naam dan hij verdient. Volgens de ASPCA wordt zijn giftigheid over het algemeen overschat: het melksap irriteert de bek en de maag. Houd hem toch uit de buurt van katten.
• Ook kattenkruid staat op de giftige lijst. De ASPCA merkt op dat het braken en diarree kan veroorzaken, al genieten veel katten er zonder problemen van. Een beetje als traktatie is de gebruikelijke aanpak.

Planten die de lijsten niet behandelen

Sommige van de meest trendy kamerplanten staan helemaal niet in de ASPCA-lijst, zoals de pannenkoekplant (Pilea peperomioides), de nestvaren (Asplenium nidus), luchtplantjes (Tillandsia) en het Chinees lantaarntje (Ceropegia woodii). Ze worden vaak als diervriendelijk verkocht, en sommige nauwe verwanten staan op de niet-giftige lijst: andere soorten Pilea en Asplenium en andere bromelia’s. Maar de vermelding van een verwant is geen bewijs, en wij kunnen deze planten niet veilig noemen. Twijfel je, hang ze dan buiten bereik of vraag het je dierenarts. Nieuwe winkelplanten hebben ook vaak vage etiketten, dus noteer de Latijnse naam voordat je koopt.

Wat “niet giftig” echt betekent

Een niet-giftige plant vergiftigt je kat niet, maar kan hem wel ziek maken. De maag van een kat is niet gemaakt om veel plantaardig materiaal te verteren, en braken nadat een kat een plant heeft gegeten, komt vaak voor. In twee enquêtes onder eigenaren, gepubliceerd in 2021, braakte 27 tot 37 procent van de katten vaak nadat ze planten hadden gegeten, al hadden maar heel weinig katten daarvoor ziek geleken. Een beetje braken nadat je kat aan een graslelie heeft geknaagd, is meestal geen noodgeval, maar bel je dierenarts als het blijft gebeuren of als je kat niet lekker lijkt.

Ook niet-giftige planten kunnen andere gevaren met zich meebrengen:

• Plantenvoeding en bestrijdingsmiddelen. Plantenvoeding, bladglans en insectensprays kunnen schadelijk zijn, ook als de plant dat niet is. Berg ze achter slot en grendel op, en gebruik ze niet op bladeren waar je kat aan knaagt.
• Stekels en doorns. Cactussen en rozen kunnen de bek en poten verwonden. Haal de doorns van snijrozen.
• Zware potten. Een klimmende kat kan een hoge plant omgooien, dus gebruik stabiele potten en zet breekbare spullen ergens anders.
• Vaaswater en potgrond. Katten drinken graag van het een en graven graag in het ander. Leg grote stenen op de potgrond en gebruik een vaas met een smalle hals.

Zo houd je je kat bij je planten weg

Geef je kat iets om op te knagen. Veel katten knabbelen graag aan planten, en jonge katten het meest. Kattengras, gewoon jonge haver, tarwe, gerst of rogge, geeft ze een veilig doelwit, dus het is een goede eerste stap als die van jou je planten blijft aanvallen. Het houdt niet elke kat tegen, en het is geen reden om een gevaarlijke plant binnen bereik te laten staan. De kit van The Cat Ladies is een makkelijk begin. Doe water op een schijf potgrond, strooi de zaadjes erop, en na ongeveer een week heb je gras. Gras gaat niet lang mee, dus zaai elke week of twee een nieuwe lading.

Gooit je kat lichte bakjes om, dan heeft SmartCat Kitty’s Garden een houten plantenbak op een bredere voet, met dezelfde vier grassoorten.

Zet planten buiten bereik. Ophangen is het betrouwbaarst, want een plank houdt een kat zelden tegen. De macramé-hanger van Mkono is 89 cm lang, dus een pot kan een flink stuk onder het plafond hangen. Schroef een haak in een plafondbalk, en controleer of er geen plank, gordijnroede of kattenboom is waar je kat vanaf kan springen. Laat hangende stengels niet binnen bereik komen, en vergeet gevallen bladeren niet op te ruimen. Wij zouden alleen niet-giftige of licht giftige planten ophangen, en nooit lelies, omdat stuifmeel en bloemblaadjes naar beneden vallen.

Maak planten minder interessant. Wissel speeltjes af, zorg voor een raamligplaats met uitzicht, en zet een kattenboom bij je planten, zodat er een betere plek is om te klimmen. Katten die zich vervelen, zoeken zelf vermaak. Gebruik geen etherische oliën of citrussprays als afschrikmiddel, want veel etherische oliën zijn zelf giftig voor katten. Dubbelzijdig plakband of aluminiumfolie op een plank is een veiligere manier om een plek onaantrekkelijk te maken.

Doe de deur dicht. Kun je geen afstand doen van een giftige plant, dan is een kamer waar je kat niet in kan de enige echte bescherming. Bedenk dat katten deuren openmaken en erdoorheen glippen, dus planten die dodelijk kunnen zijn, houd je beter helemaal uit huis.

Wat te doen als je kat een giftige plant eet

1. Haal je kat weg bij de plant, en verwijder bladeren of stuifmeel uit zijn bek en vacht als dat veilig kan. Veeg stuifmeel uit de vacht, want dat kan hij inslikken tijdens het wassen.
2. Stel vast welke plant het is. Maak een foto, of neem er een stukje van mee. Noteer wat je kat heeft gegeten, hoeveel en wanneer.
3. Bel meteen om hulp, ook als je kat niets lijkt te mankeren. Bel je dierenarts of de dichtstbijzijnde spoedkliniek. In de VS kun je ook de ASPCA Animal Poison Control bellen op (888) 426-4435 of de Pet Poison Helpline op (855) 764-7661. Bij allebei kunnen kosten in rekening worden gebracht.
4. Laat je kat niet braken en geef hem geen huismiddeltjes, tenzij een dierenarts dat zegt.
5. Gaat het om een lelie of palmvaren, ga dan nu. Wacht niet op symptomen, want de behandeling werkt het best als ze vroeg begint.

Signalen dat er iets mis is, zijn onder meer kwijlen, met de poot aan de bek krabben, braken, diarree, niet eten, sloomheid, meer of minder drinken en plassen dan normaal, wankelen en stuipen.

Kattenvriendelijke kamerplanten in het kort

Graslelies, varens, echte palmen, calathea’s, peperomia’s, hoya’s, orchideeën, Kaapse viooltjes en pachira’s zijn allemaal goede keuzes. Houd lelies en palmvarens helemaal uit huis, en behandel elk contact als een noodgeval. Pothos, monstera, sansevieria en dracaena zijn meestal niet dodelijk, maar kunnen een kat wel ziek maken, dus sla ze over of hang ze ver buiten bereik. Zoek in de lijst hierboven voordat je iets koopt, geef je kat zijn eigen gras en houd het nummer van je dierenarts bij de hand. Ben je je aan het voorbereiden op een nieuwe kat, bekijk dan onze checklist met alles wat je nodig hebt voordat je een kat adopteert.