Rośliny domowe bezpieczne dla kotów: lista roślin bezpiecznych i trujących z wyszukiwarką

Wiele roślin domowych można bezpiecznie trzymać przy kocie, między innymi zielistki, nefrolepisy, chamedory, kalatee, peperomie, hoje, pachiry i storczyki falenopsis. Wiele jednak nie jest bezpiecznych, a kilka najpopularniejszych, takich jak epipremnum, monstera i sansewieria, znajduje się na liście roślin toksycznych. Większość z nich powoduje podrażnienie pyska albo problemy z żołądkiem, ale niektóre mogą zabić.

Przede wszystkim zapamiętaj jedno: lilie. Zjedzenie małego kawałka liścia lub płatka, zlizanie pyłku z sierści albo wypicie wody z wazonu może według FDA wywołać u kota śmiertelną niewydolność nerek w mniej niż trzy dni. Nie przynoś prawdziwych lilii ani liliowców do domu, w którym mieszka kot, nawet w bukiecie. Jeśli kot mógł mieć z nimi kontakt, od razu zadzwoń do weterynarza, nawet jeśli wydaje się zdrowy.

Wyszukaj roślinę

Wpisz poniżej nazwę rośliny albo przefiltruj listę według statusu. Nazwy roślin prowadzą do strony źródłowej. Statusy pochodzą z listy roślin toksycznych i nietoksycznych dla kotów organizacji ASPCA, która obejmuje prawie 1000 roślin. Wybraliśmy te, na które najłatwiej trafić w sklepie albo w bukiecie. Przy trzech popularnych roślinach, których ASPCA nie opisuje (zamiokulkas, fikus lirolistny i starzec Rowleya), korzystamy z danych o toksynach z Plant Toolbox uniwersytetu NC State. „Bardzo toksyczna” to nasze własne oznaczenie roślin, przy których ASPCA lub FDA wymienia śmierć, niewydolność serca albo uszkodzenie narządów.

Rośliny mają wiele nazw, a ta sama nazwa może oznaczać różne gatunki, więc jeśli możesz, sprawdzaj nazwę łacińską na etykiecie. „Nietoksyczna” znaczy, że roślina nie jest znana z zatruwania kotów. Nie znaczy to, że kot powinien ją jeść, o czym piszemy poniżej.

Najlepsze rośliny domowe bezpieczne dla kotów

Wszystkie te rośliny są na liście nietoksycznych ASPCA i łatwo je kupić.

Do słabo oświetlonych miejsc: aspidistry prawie nie da się zabić. Chamedora i maranta także dobrze radzą sobie z dala od okna.

Do zawieszenia: zielistka, nefrolepis, eschynantus, hoja, plektrantus i rozchodnik Morgana ładnie się przewieszają. Zawieszenie chroni też samą roślinę, bo koty uwielbiają obgryzać liście zielistki.

Duże rośliny podłogowe: areka złocista, kentia, ravenea, pachira i nolina dają wysokość bez ryzyka.

Kwitnące: storczyk falenopsis, fiołek afrykański, grudnik, streptokarpus i gloksynia kwitną w domu.

Na słoneczny parapet: eszeweria i haworsja to bezpieczne sukulenty. Bazylia, rozmaryn, tymianek, szałwia, kolendra i koper to bezpieczne zioła kuchenne.

Do bukietu: róże, słoneczniki, gerbery, lwie paszcze, cynie i alstremerie są nietoksyczne. Wyjmij wszystkie prawdziwe lilie, które kwiaciarnie często dodają do mieszanych bukietów, i sprawdzaj kwiaty, które dostajesz w prezencie.

Bezpieczne zamienniki popularnych roślin toksycznych

Jeśli podoba ci się jakaś toksyczna roślina, zwykle znajdzie się bezpieczna, która sprawdzi się w tej samej roli.

Zamiast	Spróbuj
Epipremnum albo filodendron pnący	Hoja, plektrantus albo cissus rombolistny
Monstera	Kalatea albo fatsja japońska
Sansewieria albo zamiokulkas	Aspidistra
Fikus lirolistny albo fikus sprężysty	Pachira albo peperomia tępolistna
Dracena albo dracena Sandera („szczęśliwy bambus”)	Chamedora, nolina albo prawdziwy bambus
Skrzydłokwiat	Storczyk falenopsis albo fiołek afrykański
Aloes albo grubosz jajowaty	Haworsja albo eszeweria
Bluszcz pospolity	Cissus rombolistny albo plektrantus
Sagowiec	Areka złocista albo kentia
Lilie w bukiecie	Róże, słoneczniki albo alstremerie

Najgroźniejsze rośliny dla kotów

Prawdziwe lilie i liliowce (Lilium i Hemerocallis) to między innymi lilie wielkanocne, tygrysie, azjatyckie, orientalne, Stargazer i Rubrum. Toksyczna jest każda część rośliny, także pyłek i woda z wazonu. Według FDA pierwsze objawy, takie jak ślinienie, wymioty, apatia i brak apetytu, pojawiają się w ciągu 12 godzin, a niewydolność nerek następuje w ciągu 24–72 godzin. Wczesne leczenie znacznie poprawia rokowania, ale jeśli leczenie opóźni się o 18 godzin lub więcej, uszkodzenie nerek jest na ogół nieodwracalne. Nie czekaj na objawy.

Sagowce sprzedaje się jako małe rośliny doniczkowe, często pod nazwą „palma sagowa”, ale wcale nie są palmami. Trująca jest każda ich część, zwłaszcza nasiona, a Pet Poison Helpline ostrzega, że mogą wywołać silne wymioty, niewydolność wątroby i śmierć.

Rośliny trujące dla serca to między innymi oleander, naparstnica, konwalia, azalie i adenium. W opisach tych roślin ASPCA wymienia zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca albo śmierć. Konwalia nie jest prawdziwą lilią, ale jest na swój sposób równie groźna.

Zimowit jesienny i gloriosa zawierają kolchicynę lub pokrewne alkaloidy, a ASPCA wymienia krwawe wymioty, wstrząs, uszkodzenie narządów i zahamowanie czynności szpiku kostnego.

Toksyczne, ale zwykle mniej groźne

Większość popularnych toksycznych roślin domowych należy do dwóch grup.

Rośliny ze szczawianem wapnia to między innymi epipremnum, filodendron, monstera, difenbachia, skrzydłokwiat, kalia, alokazja, anturium, aglaonema, szeflera i zamiokulkas. Podczas gryzienia liścia uwalniają się maleńkie kryształki, które podrażniają pysk. ASPCA wymienia silne pieczenie pyska, języka i warg, ślinienie, wymioty i trudności z połykaniem. Skrzydłokwiat i kalia, choć po angielsku nazywa się je liliami, nie wywołują niewydolności nerek tak jak prawdziwe lilie.

Rośliny drażniące żołądek to między innymi sansewieria, aloes, grubosz jajowaty, dracena, bluszcz pospolity, cyklamen, kalanchoe, tulipany i narcyzy. Spodziewaj się wymiotów lub biegunki, a czasem apatii albo utraty apetytu. Kilka z nich w większych ilościach działa poważniej: ASPCA podaje, że duża dawka narcyza może wywołać drgawki i zaburzenia rytmu serca, a kalanchoe w rzadkich przypadkach może wpływać na rytm serca. Najwięcej toksyn mają zwykle cebulki, więc cebulki pędzone w domu trzymaj poza zasięgiem kota.

„Mniej groźne” nie znaczy nieszkodliwe. Zadzwoń do weterynarza, jeśli kot zjadł jakąkolwiek roślinę z listy toksycznych, zwłaszcza jeśli jest mały, młody, stary albo ma problemy z nerkami lub wątrobą.

Nazwy, które łatwo pomylić

• Szczęśliwy bambus to nie bambus. To dracena (Dracaena sanderiana), więc jest toksyczny. Prawdziwy bambus (Phyllostachys) jest na liście nietoksycznych.
• „Drzewko szczęścia” to nie zawsze ta sama roślina. Tak albo „drzewkiem pieniężnym” nazywa się najczęściej grubosza jajowatego (Crassula), który jest toksyczny, ale pod podobnymi nazwami sprzedaje się też nietoksyczną pachirę (Pachira). Pilei peperomioides, czyli „chińskiego pieniążka”, w ogóle nie ma na liście ASPCA.
• Fikus i peperomia to nie to samo. Peperomia tępolistna, po angielsku „baby rubber plant”, jest nietoksyczna, ale większy fikus sprężysty (Ficus) jest na liście toksycznych.
• Nie każda „lilia” to lilia. Alstremeria, czyli lilia peruwiańska, jest nietoksyczna, skrzydłokwiat i kalia działają drażniąco, a prawdziwe lilie są śmiertelnie niebezpieczne.
• Nie każda „paproć” to paproć. Nefrolepis jest nietoksyczny, ale asparagus, który wygląda jak paproć, jest na liście toksycznych, bo podrażnia skórę.
• Nie każda „palma” to palma. Sagowiec jest śmiertelnie groźny, a nolina jest nietoksyczna.
• Zioła kuchenne są różne. Bazylia, rozmaryn, tymianek, szałwia, kolendra i koper są nietoksyczne, ale mięta, oregano, pietruszka, szczypiorek i lawenda są na liście toksycznych ASPCA. Najgroźniejsze są szczypiorek i czosnek, bo mogą uszkadzać czerwone krwinki.
• Gwiazda betlejemska ma gorszą opinię, niż zasługuje. ASPCA określa jej toksyczność jako „generalnie przecenianą”: sok podrażnia pysk i żołądek. Mimo to trzymaj ją z dala od kotów.
• Kocimiętka też jest na liście toksycznych. ASPCA podaje, że może wywołać wymioty i biegunkę, choć wiele kotów lubi ją bez żadnych problemów. Zwykle podaje się jej odrobinę jako przysmak.

Rośliny, których nie ma na listach

Niektórych z najmodniejszych roślin domowych w ogóle nie ma w bazie ASPCA, między innymi pilei peperomioides (Pilea peperomioides), zanokcicy gniazdowej (Asplenium nidus), oplątw (Tillandsia) i ceropegii Wooda (Ceropegia woodii). Często sprzedaje się je jako bezpieczne dla zwierząt, a niektórzy ich bliscy krewni są na liście nietoksycznych: inne gatunki z rodzajów Pilea i Asplenium oraz inne bromelie. Wpis o krewnym nie jest jednak dowodem i nie możemy nazwać tych roślin bezpiecznymi. W razie wątpliwości zawieś je poza zasięgiem kota albo zapytaj weterynarza. Nowe rośliny w sklepach często mają też nieprecyzyjne etykiety, więc przed zakupem zapisz nazwę łacińską.

Co naprawdę znaczy „nietoksyczna”

Nietoksyczna roślina nie zatruje kota, ale i tak może mu zaszkodzić. Koci żołądek nie jest przystosowany do trawienia dużej ilości roślin, a wymioty po zjedzeniu rośliny są częste. W dwóch ankietach wśród opiekunów kotów opublikowanych w 2021 roku od 27 do 37 procent kotów często wymiotowało po zjedzeniu roślin, choć bardzo niewiele wyglądało wcześniej na chore. Pojedyncze wymioty po pogryzieniu zielistki zwykle nie są nagłym przypadkiem, ale zadzwoń do weterynarza, jeśli to się powtarza albo kot wygląda na chorego.

Nietoksyczne rośliny mogą też wiązać się z innymi zagrożeniami:

• Nawozy i środki ochrony roślin. Odżywki do roślin, nabłyszczacze do liści i spraye na owady mogą szkodzić, nawet jeśli sama roślina jest bezpieczna. Trzymaj je pod kluczem i nie stosuj ich na liściach, które kot obgryza.
• Kolce. Kaktusy i róże mogą zranić pysk i łapy. Usuwaj kolce z ciętych róż.
• Ciężkie donice. Wspinający się kot może przewrócić wysoką roślinę, więc używaj stabilnych donic, a rzeczy łatwe do stłuczenia trzymaj gdzie indziej.
• Woda z wazonu i ziemia. Koty mogą pić jedno i kopać w drugim. Przykryj ziemię w donicach dużymi kamieniami i używaj wazonów z wąską szyjką.

Jak trzymać kota z dala od roślin

Daj kotu coś, co może gryźć. Wiele kotów lubi skubać rośliny, a najbardziej młode. Kocia trawa, czyli po prostu młody owies, pszenica, jęczmień albo żyto, daje im bezpieczny cel, więc to dobry pierwszy krok, jeśli twój kot wciąż atakuje rośliny. Nie powstrzyma każdego kota i nie jest powodem, żeby trzymać groźną roślinę w jego zasięgu. Zestaw The Cat Ladies to łatwy początek. Podlej krążek ziemi, rozsyp nasiona, a trawa powinna wyrosnąć w mniej więcej tydzień. Trawa długo nie wytrzymuje, więc nową porcję siej co tydzień lub dwa.

Jeśli twój kot przewraca lekkie pojemniki, SmartCat Kitty’s Garden ma drewnianą donicę na szerszej podstawie i te same cztery trawy.

Umieść rośliny poza zasięgiem kota. Zawieszenie to najpewniejszy sposób, bo półka rzadko powstrzymuje kota. Kwietnik makrama Mkono ma 89 cm długości, więc doniczka może wisieć sporo poniżej sufitu. Wkręć hak w belkę stropową i sprawdź, czy w pobliżu nie ma półki, karnisza ani drapaka, z którego kot mógłby skoczyć. Pędy nie powinny zwisać w jego zasięgu, a opadłe liście trzeba sprzątać. My zawieszalibyśmy tylko rośliny nietoksyczne albo łagodnie toksyczne i nigdy lilie, bo pyłek i płatki opadają.

Spraw, żeby rośliny były mniej ciekawe. Wymieniaj zabawki, dodaj leżankę na parapet z widokiem i postaw drapak w pobliżu roślin, żeby kot miał lepsze miejsce do wspinaczki. Znudzone koty zwykle same znajdują sobie rozrywkę. Nie używaj olejków eterycznych ani sprayów cytrusowych jako środka odstraszającego, bo wiele olejków eterycznych samo jest toksycznych dla kotów. Taśma dwustronna albo folia aluminiowa na półce to bezpieczniejszy sposób, żeby zniechęcić kota do jakiegoś miejsca.

Zamknij drzwi. Jeśli nie możesz zrezygnować z toksycznej rośliny, jedyną prawdziwą ochroną jest pokój, do którego kot nie ma wstępu. Pamiętaj, że koty potrafią otwierać drzwi i przemykać przez nie, więc rośliny, które mogą zabić, lepiej w ogóle trzymać poza domem.

Co zrobić, gdy kot zje toksyczną roślinę

1. Odsuń kota od rośliny i usuń liście albo pyłek z jego pyska i sierści, jeśli możesz to zrobić bezpiecznie. Pyłek z sierści trzeba zetrzeć, bo kot może go połknąć podczas mycia.
2. Ustal, co to za roślina. Zrób zdjęcie albo weź ze sobą jej kawałek. Zanotuj, co kot zjadł, ile i kiedy.
3. Od razu zadzwoń po pomoc, nawet jeśli kot wydaje się zdrowy. Zadzwoń do swojego weterynarza albo do najbliższej lecznicy całodobowej. W USA możesz też zadzwonić do ASPCA Animal Poison Control pod numer (888) 426-4435 albo do Pet Poison Helpline pod numer (855) 764-7661. To numery amerykańskie i obie linie mogą pobierać opłatę.
4. Nie wywołuj u kota wymiotów i nie podawaj mu domowych środków, chyba że zaleci to weterynarz.
5. Jeśli to lilia albo sagowiec, jedź natychmiast. Nie czekaj na objawy, bo leczenie działa najlepiej, gdy zacznie się wcześnie.

Oznaki, że dzieje się coś złego, to między innymi ślinienie, trącanie pyska łapą, wymioty, biegunka, brak apetytu, apatia, picie i oddawanie moczu w większej lub mniejszej ilości niż zwykle, chwiejny chód i drgawki.

Rośliny bezpieczne dla kotów w skrócie

Dobrym wyborem są zielistki, paprocie, prawdziwe palmy, kalatee, peperomie, hoje, storczyki, fiołki afrykańskie i pachiry. Lilii i sagowców w ogóle nie trzymaj w domu, a każdy kontakt z nimi traktuj jako nagły przypadek. Epipremnum, monstera, sansewieria i dracena zwykle nie zabijają, ale mogą wywołać u kota chorobę, więc zrezygnuj z nich albo zawieś je daleko poza jego zasięgiem. Przed zakupem sprawdź roślinę na liście powyżej, daj kotu jego własną trawę i miej pod ręką numer do weterynarza. Jeśli przygotowujesz się na przyjęcie nowego kota, zajrzyj do naszej listy wszystkiego, czego potrzebujesz przed adopcją kota.